Początkowo czujesz zapach śródziemnomorskich wzgórz, wibrujacy upał i sól w powietrzu. Małe hiszpańskie miasteczko z czarno-białych kamieni, fontanna na środku placu, osioł jako glówny środek transportu a wśród tego amerykanin po przejściach, który próbuje odnaleźć spokój i sens. Historia rozpoczyna się w sposób typowy dla Whartona, spokojnie, niespiesznie. Czyta sie dobrze, z przyjemnością smakując nowe życie, które właśnie rozpoczyna Rubio. Pojawienie sie Dolores nie jest bardzo spektakularne. Jest ona raczej pięknym elementem tego dzikiego, naturalnego krajobrazu, w którym 33-letni, niedawno rozwiedziony mężczyzna, próbuje odnaleźć poczucie wartości. Poczatkowo bardzo mało rozmawiaja, a jednak od poczatku coś wisi w powietrzu. Autor wspaniale buduje erotyczne napięcie rosnące pomiedzy nimi- dorosłym, poważnym facetem i siedemnastoletnią dziewczyną. Uczucie zakazane z wielu powdów- jej wieku, tego, że jest córką jego gospodarza a do tego ma "narzeczonego", tego, że on jest, we własnym mniemaniu, człowiekiem niezdolnym do miłości. Tu zaczyna się wyłaniać studium mężczyzny rozwiedzionego, który jeszcze nie doszedł po wszystkim do siebie. Obraz nie jest ostro zarysowany, raczej delikatny, nieśmiały, przebąkiwany, ponieważ opowiadany w pierwszej osobie l. poj. przez samego narratora, który jako typowy mężczyzna, nawet jesli wie co czuje, to nie umie się wysłowić; jednak obraz niesamowicie prawdziwy, ukazujący ten ból i pogardę dla samego siebie, słabość, strach, że jest się życiowym nieudacznikiem, który nie zasługuje na miłość. Nie potrafię tej trafności opisu uzasadnić inaczej, jak tylko tym, że autor musiał przejść coś podobnego osobiście. Z drugiej strony dziewczyna wydała mi się niedopracowana. Pomyślałem- zbyt dojrzała jak na 17- latkę, za wiele rozumie, za spokojnie to wszystko przyjmuje, jest zbyt cierpliwa, to niemożliwe, jakim sposobem on ją wyimaginował? I choć wiedziałem, że tak nie może być, dałem się nabrać, uwierzyłem, tak samo jak uwierzył Rubio.
   Nie spodziewałem sie tego, co stanie się w tej książce. Wszystko zaczynało się tak pięknie, tak spokojnie, było cudowną obietnicą. Lecz druga część opowieści zaskoczyła mnie do tego stopnia, że zapomniałem o kolacji. I kiedy czytałem, myślałam tylko- nie, to straszne, to nieprawda, nie może tak być. Czytasz i naprawdę nie chcesz takiego zakończenia. Mam wrażenie, że Wharton też był przerażony tym, co zdołał wymyślić, dlatego zastosował na zakończenie niezwykły chwyt literacki. Jeśli nie jesteś w stanie przyjąć do wiadomości tego bardziej prawdopodobnego zakończenia, autor daje możliwość ucieczki, która w moim przypadku okazała się prawdziwym wybawieniem. Bez wahania ją wybrałem i odetchnąłem z ulgą. Wharton dedykuje książkę " Tym, którzy nie wymagają konkretnych zakończeń"- na całe szczęście... Bardzo dobra, polecam.

   Genialne studium psychologiczne. Nie wiem czy kiedykolwiek czytałem tak dobrą książkę w tej kategorii. Na pewno nigdy nie spotkałem lepszych opowiadań. Obrazy ostatnich dni wielkich mistrzów pióra- Edgar Allan Poe, Emily Dickinson, Mark Twain, Henry James i Ernest Hemingway- to główni bohaterowie. Motyw przewodni- samotność. Autorka niezwykle zręcznie kreśli portrety ludzi, którzy, zdawałoby się, osiągneli wszystko- sławę, pieniądze, zaszczyty, uznanie, miłość czytelników. Są wielcy, znani i mają wszystko- ale czy na pewno? W głebi siebie czują jakąś pustkę, jakąś ziejącą czarną dziurę. Zmuszeni by odgrywać wciąż role wielkich, genialnych artystów, zgubili gdzieś to, co było dla nich najważniejsze i teraz, kiedy dopada ich już starość, ich dusza krzyczy. Tak oto Mark Twain pakuje się w dwuznaczny związek z piętnastolatką, co doprowadza niemal do katastrofy. Henry James zostaje wolontariuszem w szpitalu dla ofiar I Wojny Światowej i odkrywa w sobie obszary, których wcześniej nie był świadomy. Hemingway coraz bardziej pogrąża się w pijaństwie i swojej pogardzie dla świata i samego siebie, z zimną krwią planuje szczegóły swojego samobójstwa. Poe za to zgadza się na kontrowersyjny eksperyment w nadziei, że samotność jest tym, czego potrzebuje jego udręczona dusza. Konsekwencje okazują się straszne. I wreszcie Emily Dickinson. Opowiadanie nieco futurystyczne, ponieważ poetka powraca zza grobu jako domowy robot do towarzystwa. Czy jest żywy, czy ma duszę? I co czuje sprowadzona nagle do świata żywych, umieszczona w maszynie Emily?
 Joyce Oates w niezwykły sposób opisuje upadek i to bardzo bolesny, bo bohaterowie zwykle spadają ze znacznej wysokości swojej wypracowanej pozycji. Spadają w starość, w samotność, chorobę, niedołęstwo, w rozczarowanie światem i samym sobą. To, czego dokonują w ostatnich swoich dniach jest ich wołaniem o prawdę, krzykiem o pomoc. Choć raz, choć teraz, na końcu wyzwolić się, żyć prawdziwie albo, jeśli już nie będzie innego wyjścia, umrzeć. Śmierć, mimo iż jest ostatecznym i strasznym wyjściem, jest jednak wyjściem i staje się swego rodzaju pocieszeniem. Czymś, w co można uciec, jeśli nie będzie już innego wyboru, jeśli życie ich przerośnie i zacznie zawalać się im na głowę. A życie nieubłaganie przerasta, wcale nie staje się lżejsze z czasem, z doświadczeniem. Przychodzą bolesne refleksje i ta okropna świadomośc, że są sami, zawsze sami.
   Te kilka opowiadań zrobiło na mnie ogromne wrażenie, automatycznie zostałem fanem autorki i mam w planach dalsze jej dzieła. Jest niezmiernie uważnym obserwatorem ludzkich dusz, doskonale potrafi wczuć się w sytuację innych i dysponuje przepięknym warsztatem literackim. Opowiadania pod względem stylistycznym są wysmakowane, wymowne, wzbudzają wiele uczuć, zaczęcają do przemyśleń i zaprawdę nie mogłem się od nich oderwać. Jeśli reszta książek jest tak samo dobra, zrobię osobną półeczkę, założę kolekcję i będę trzymał kciuki za Nagrodę Nobla.

   "Strach mędrca" jest pierwszą częścią drugiego tomu " Kronik królobójcy". Tom pierwszy "Imię wiatru" odnotował sukces wśród czytelników i ciąg dalszy był oceniany przez pierwszych recenzentów jako nawet lepszy. Niestety lepszy nie jest, nie jest nawet tak samo dobry, czyli bardzo dobry. Poziom się trochę opuścił i oceniłem go na cztery. Moja ocena się obniżyła głównie za sprawą akcji, która wyraźnie siadła. Miałem kiedyś kolegę, który komponował piosenki- przeboje i twierdził, że przebój musi być " z jajem". Właśnie tego tutaj wyraźnie brakuje. Mimo to czyta się dobrze. Jest to książka na wieczór po ciężkim dniu, można przy niej odsapnąć, trochę się zrelaksować. Główny bohater snuje swoją historię z młodych lat, kiedy to był adeptem w magicznej Akademi, wiecznie cierpiącym na kłopoty finansowe i rozterki miłosne. Co prawda posiadał licznych przyjaciół, ale miał też kilku niebezpiecznych wrogów. Wszystko, co spotyka bohatera ma prawdopodobnie przygotować go na zostanie legendarnym królobójcą, człowiekiem- tajemnicą. Prawdopodobnie, bo jeszcze za wcześnie, byśmy się tego dowiedzieli, trzeba sięgnąć po następny tom. Zapowiada się bardzo długa historia. Mimo, że jest dobrze napisana, lepiej by było dla niej, żeby się nieco rozkręciła i nabrała tempa.